Tag Archives: referandum
Elektronik kabus…
C
HP Adana Milletvekili Tacidar Seyhan, YSK’nın kullandığı sisteme dışarıdan müdahale edilebileceğini belirtti. Seyhan, Tayyip Erdoğan’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde önemli uyarılarda bulundu. Seyhan, yazılımın yüzde 52, yüzde 53 dolaylarında evet çıkmasına programlanacağı yönündeki endişelerini dile getirdi.
CHP Adana Milletvekili Tacidar Seyhan, Tayyip Erdoğan’ı 12 Eylül’de yapılacak referandumun seçim güvenliği ve seçim sonuçlarının şaibeli olacağı konusunda uyardı. Seyhan, “2007 ve 2009 seçimlerinden sonra Seçsis sistemi üzerinde bir güvenlik araştırması yapılmış mıdır?” diye sordu.
Yüksek Seçim Kurulu’nun kullandığı sistem ve sistemin güvenliği hakkında kamuoyunda ciddi tartışmalar olduğunu belirten Seyhan, yazılıma dışarıdan müdahale ile girilebileceği uyarısında bulundu. CHP’li Vekil, Erdoğan’ın yanıtlaması için şu soruları sordu.
“12 Eylül 2010 seçiminde sisteme müdahale edilerek, yazılımın yüzde 52, yüzde 53 dolaylarında evet çıkmasına programlanacağı, oy kullanmayanların bir kısmının oy kullanmış gibi gösterilerek evet hanesine kaydırılacağı yönünde bir endişesi vardır. Pratikte bu mümkün olduğuna göre, seçimlere gölge düşürmemek için mevcut yazılım üzerinde bir inceleme yaptırmayı ve kamuoyunda oluşan olumsuz kanaati kaldırmak için bir önlem almayı düşünüyor musunuz?”
Koalisyon olabilir mi?
Son kamuoyu anketinde 12 Eylül’de yapılacak referandumda “hayır” oyları önde çıktı. İzmir ve Ankara’da daha çok “hayır”, İstanbul’da ise “evet” yönünde oy kullanıldı. Yine gençler ve kadınların büyük çoğunluğu anayasa değişikliğine “hayır” diyor.
SONAR Araştırma Şirketi’nin ağustos ayına ilişkin “Türkiye siyasi eğilimler ve beklentiler araştırması” yayımlandı. Toplam 25 il ve 45 köyde yapılan ankete 4 bin kişi katıldı. Araştırma sonuçlarına göre, 12 Eylül’de yapılacak halkoylamasına yüzde 50.87 “hayır”, yüzde 49.13 ise “evet” çıktı. AKP seçmeni, CHP’nin yüzde 7’si, BBP ve SP’nin büyük çoğunluğu ve MHP’nin 4’te biri “evet” yönünde oy kullanacakken yüzde 5.1’lik bir oran ise sandığı “boykot” edeceğini belirtti. İllere göre dağılımda, Mersin, Muğla, Balıkesir, İzmir, Denizli, Aydın, Tekirdağ, Adana, Antalya, Ankara, Eskişehir, Manisa’da “hayır”, İstanbul, Bursa, Kocaeli, Hatay, Samsun, Diyarbakır, Konya, Trabzon, Erzurum, Gaziantep, Urfa ve Maraş’ta ise “evet” oyları önde gidiyor.
Kadınlar ‘hayır’ diyor
18-24 ile 45-65 üstü yaş grubundakilerin çoğunluğu anayasa değişikliğine “hayır” derken 25-44 arasını kapsayanlar ise daha çok “evet”i tercih etti. Cinsiyete göre dağılımda ise erkeklerin çoğunun “evet” oyu vereceği, kadınların ise “hayır” diyeceği kaydedildi. Ankette siyasi eğilimlerle ilgili ise şu analiz yapıldı: “AKP’nin yüzde 37 oy oranının yaklaşık 16 puanı Kürt kökenli vatandaşlarımızdan geliyor. Bu durumda, Türk seçmenden yüzde 20 alması, AKP’nin birinci parti olmasına yetiyor. CHP’nin güçlenmesi ve referandum süreci, bir kısım MHP ve SP seçmeninin AKP’ye kaymasına neden olmuştur. Bu araştırmadaki oy oranları ile AKP’nin tek başına yeniden iktidara gelmesi imkânsız. Ufukta, AKP’siz bir koalisyon hükümeti görünmektedir. (AKP’nin oy oranı yüzde 40’a çıksa bile.)”
AKP düşüşte
Genel seçim anketinde ise AKP’ye yüzde 37.23, CHP’ye yüzde 31.20, MHP’ye yüzde 13.59 ve BDP’ye yüzde 4.02 oranında oy çıktı. Oranlar, 29 Mart seçim sonuçlarıyla karşılaştırıldığında AKP’nin oyları yaklaşık 1 puan düşerken CHP’ninkiler 8 puan artıyor. MHP’de de yaklaşık 2 puanlık bir düşüş yaşanıyor. Buna karşın, anket sonuçlarından kararsızlar ve görüş belirtmeyenler çıkarıldığında AKP ile CHP arasındaki oy oranı yaklaşık 2 puan iniyor. AKP yüzde 33.08 iken CHP 27.73 oluyor. MHP ise yüzde 12.08’de kalıyor.
Referandum için Umre'ye erteleme…
Anayasa referandumu, dini siyasete alet eden iktidar partisinde, “Umre alarmı” başlattı. AKP Genel Başkan Yardımcısı Haluk İpek, umre gezilerinin, ’evet’oylarının olumsuz etkileneceğini açıklayarak ertelenmesini istedi. AKP’nin son MKYK toplantısında konuşan Genel Başkan Yardımcısı Haluk İpek, şunları söyledi: “Ramazan umresi için 80 bin kişi başvurdu. Bunların büyük bölümü ’evet’oyu verecek kişilerdir. Bayramı da Mekke’de geçirecekleri için, referandumda oy veremezler. Bu bizi etkiler” dedi. İpek, umrenin başka dönem yapılması çağrısında bulundu. Teşkilatlara da genelge gönderilerek “yurtdışına çıkışların” 12 Eylül’e kadar kaldırıldığı duyuruldu.
Bunlar din istismarcıları
İpek’in bu açıklamalarına CHP’den sert tepki geldi. CHP Parti Meclisi üyesi ilahiyatçı İhsan Özkes, Umre ziyaretinin dinde önemli bir yeri olduğunu, ancak Ramazan ayında bu ziyaretin daha önemli olduğunu belirterek şunları söyledi: “AKP, referandumda alacakları oyları ramazanda yapılacak umre sevabından üstün görüyor. Bu, Allah’ın dinine müdahaledir, din istismarcılarının asıl derdinin siyaset olduğunun açık bir belgesidir. AKP’lilerin istediği yönde oy vermenin sevabını, ramazanda umre yapmaktan daha sevap gibi göstermeye çalışmak, islama yapılabilecek en büyük zarardır.”
Meclis gündemine taşındı
Öte yandan, CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek, TBMM Başkanlığı’na Başbakan Tayyip Erdoğan’ın yanıtlaması istemiyle konuyla ilgili bir soru önergesi verdi. Dibek önergesinde, Erdoğan’a “Oy için bir ibadetin yasaklanmasını doğru buluyor musunuz?” diye sordu. Dibek, Başbakan’a şu soruları yöneltti: “Bir ibadetin yasaklanması, din ve vicdan özgürlüğüne aykırı değil midir? Bu vatandaşlarımızın hür fikirlerine ipotek koymak anlamına gelmemekte midir? Bu yasak ile AKP, dini siyasetin vesayeti altına almaya çalışmıyor mu? Bu sene Başbakan’ın bu yasağından sonra camilerdeki hutbelerde umre konusu işlenmeyecek mi?”
Fak-Fuk-Fon’dan iktidara oy satın alındı
MHP Genel Başkan Yardımcısı Faruk Bal, referandum çalışması için Yunak İlçesi’ni ziyaret etti. Burada bir kahvehanede, Yunaklılarla biraraya gelen Bal, vali ve kaymakamları eleştirdi. 29 Mart 2009 yılında yapılan yerel seçimler öncesi Tunceli Valisi Mustafa Yaman’ın, kış ayında yolu olmayan, elektriği olmayan köylere devletin parası ile buzdolabı dağıttıp AKP’ye oy satın aldığını ve hakkında verilen hapis cezasının da para cezasına çevrildiğini ve Giresun’da aynı işleme devam ettiğini söyledi. Faruk Bal, vali ve kaymakamlarla ilgili iddiasında şöyle konuştu: “Yüzlerce kaymakam var, devletin Fak-Fuk-Fon’un dan AKP’ye oy satın alıyor. ’Fak-Fuk-Fon’ milletin parasıyla oluşturulmaktadır. Senin aldığın sigarın, suyun, ekmeğin parasıyla. Benim paramla kaymakam efendi, AKP’ye oy devşirmek, oy dilenmek için poşet hazırlıyor, paket hazırlıyor ve AKP’ye oy kazandırıyor. İşte AKP bunu devam ettirmek için bu Anayasa değişikliğini istiyor.” Haziran ayı sıcaklarında valilerin kömür dağıttığını belirten Faruk Bal, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kömür dağıtımıyla ilgili eleştiri olunca, Başbakan, ’Tabi kömür dağıtacağız, Valiler dağıtacaktır bu kömürü’ diyor. Bunu duyan Elazığ Valisi, yağdanlığın, yağcılığın ölçüsünü bırakıp, devletin kendisine bahşettiği valilik şerefini, valilik haysiyetini ayaklar altına alıp, kömür dağıtan kamyonun muavinliğine talip olup fotoğraflar çektirip basına dağıttırıyor. Tayip beni görsün de iyi yağcı Vali olduğumu anlasın, beni biraz daha yükseltsin diye düşünüyor. İşte böyle umre,referandum, evet,hayır,haysiyetsiz Valilerin, devlet kademesi içinde yürürlüğünün devam etmesi için Anayasa değişikliği isteniyor.”
Hayır diyen de evet diyecek..
Halk oylamasın günler kala, yeni bir tartışma konusu ortaya çıktı. Oy kullanırken dikkat!
Türkiye’nin yeni Anayasa değişikliğine ilişkin yapacağı halk oylamasına 37 gün kalırken, yeni bir tartışma konusu ortaya çıktı. Referandumda seçmenlerin yarısı, “Evet” oyu kullansa da, “Hayır” oyu kullansa da birleşik oy pusulasına “Evet” yazılı mührü basacak.
Anayasa değişikliğine ilişkin 12 Eylül’de yapılacak referanduma 37 gün kaldı. 1980 darbesini gerçekleştirenlerin de yargılanmasının önünü açacak olan referandum, 1980 darbesinin gerçekleştiği gün olan 12 Eylül’de yapılacak. Türkiye genelinde halk oylamasına 49 milyon 446 bin 269 seçmen 151 bin 546 sandıkta katılacak. Sandıklarda 1 milyon 61 bin 137 kişi görev alacak. aslında halk oylamasının mühürleri gurbetçi vatandaşlarımız tarafından havalimanlarında ve gümrük kapılarında basılmaya başlandı. Gurbetçi vatandaşlar 12 Eylül’de gerçekleştirilecek referandum öncesinde oylarını atmaya başladı.
Hayır’a da “evet”
Refarandum tarihi yaklaştıkça siyasetin nabzı da hızlanmaya başladı. Muhalefet referandum için “Hayır” kampanyası başlatırken, AKP’nin “Evet” şarkıları söyleyen seçim araçları sokaklarda dolaşmaya başladı. Bu arada hararetli tartışmalara bir yenisi eklendi. Referandumda sandık görevlilerinin uyacağı kuralları gösteren Yüksek Seçim Kurulu kararına göre oy kabinine giren seçmene, üzerinde beyaz zemin üzerinde “Evet” ve kahverengi zemin üzerinde “Hayır” yazılı olan birleşik oy pusulası ile mühürlenmiş zarfı ve üzerinde “Evet” veya “Tercih” yazan mührü verecek. Seçmen birleşik oy pusulasında, beyaz renk üzerinde ‘Evet’, kahverengi üzerinde ‘Hayır’ ibaresi bulunan iki ayrı renkten oluşan bu birleşik oy pusulasında, tercih ettiği kısma mührü basacak. Yani bazı mühürlerde “Tercih” bazılarında ise “Evet” yazısı olacak. Bu durumda seçmen “Evet” oyu kullansa da, “Hayır” oyu kullansa da mühründe “Evet” yazısı olabilecek.
Yasal zorunluluk değil
YSK’nın kullandığı mühürlerde “Evet” ya da “Tercih” yazılması yasal bir zorunluluktan kaynaklanmıyor. Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkındaki Kanun’da “Halkoylamasına katılanlar, üzerinde özel işaret bulunan mühürü birleşik oy pusulasında tercih ettiği kısmın üzerine basarak oyunu kullanır” hükmü yer alıyor. Yani yasadaki “özel işaret bulunan mühür” ifadesi dikkate alınarak sadece “Tercih” yazılı mühürlerin kullanılması yönünde karar alınabilirdi.
Mühür diğer tarafa geçerse
Referandumda, beyaz ve kahverengi oyların ayrı ayrı pusulalarda değil de birleşik oy pusulasında yer alması da basılan mührün mürekkebinin diğer tarafa bulaşması halinde kullanılan oyun geçersiz hale geleceği endişesini doğurdu. Ancak YSK, aldığı kararla bu endişeyi gidermeyi hedefledi. Oy pusulasının katlanarak zarfa konulması sebebiyle seçmenin bastığı mührün mürekkebinin oy pusulasının diğer kısımlarına geçmesi oy pusulasını geçersiz kılmayacak. Yani mührün mürekkebi bulaştı diye kullanılan oy geçersiz hale gelmeyecek. Ancak mührün iki tarafa da veya ortaya basılmış olması durumunda oy pusulaları geçersiz olacak. YSK kararına göre, beyaz veya kahverengi bölümlerden birden fazlasına mühür basılmış oy pusulası geçersiz olacak. Ancak başka bir bölüme taşmamak kaydıyla bir bölüme birden çok kere mühür basılması oy pusulasını geçersiz kılmayacak. Yani seçmen tercih ettiği bölüme istediği kadar mühür basabilecek.
BDP oy kullanmayacak..
Erzurum’un Hınıs ilçesinde, partisinin düzenlediği mitingde konuşan Selahattin Demirtaş, ’’herkesi tekleştiren, inancını, kültürünü yasaklayan bir Anayasanın Türkiye’nin Anayasası olamayacağını’’ savundu.
Bir ülkenin kardeşlik içerisinde yaşayabilmesi için herkesin dili, inancı ne olursa olsun saygı görmesi gerektiğini anlatan Demirtaş, şunları söyledi: ’’Kendi ana vatanında, kendi topraklarında kendi ana dilini sınırsız bir şekilde, özgürce, okulda, vergi dairesinde, belediyede sağlık ocağında, çarşıda, her yerde sınırsız özgürce kullanma hakkı elde edene kadar bu zihniyeti protesto etmeye devam edeceğiz. Bu bütün bölgenin en etkili tavrı olacak. Yüksek Seçim Kurulu’nun özellikle bu bölgedeki sandıkları büyük büyük yapmasına gerek yok. Çünkü kimse içine oy atmayacak. Boşuna devletin parasını israf etmeyin. Büyük sandıklar yapmayın, küçük kumbaralar gönderin. O gün inşallah sandık görevlileri, sandık başındaki memurlar da yorulmayacak. Çünkü sandıkları açtıklarında içinde sayacak oy bulamayacaklar. Cemil Çiçek’in de Kürşad Tüzmen’in de aklı başına gelecek.’’
Bu arada, mitingde, terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan lehine slogan atan gruba, BDP’li yöneticiler uyarılarda bulundu. Partili yöneticiler, miting tertip komitesinin belirlediği sloganların haricindekilerin kullanılmamasını istedi.
Yol haritası hazırlıkları…
ANAYASA değişikliği referandumuna “Hayır” kampanyası başlatan MHP, yol haritasını 13 Temmuz’da açıklayacak. Çalışmaların bittiğini açıklayan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, “Başbakan Erdoğan ve AKP’nin gerçek niyetlerini aziz milletimize tüm yönleriyle anlatacağız” dedi. MHP, “Anayasa Referandumu’nda hayır kampanyası”nın yol haritasını 13 Temmuz’da açıklayacak. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli yaptığı yazılı açıklamada, MHP’nin 12 Eylül’de yapılacak Anayasa değişikliği referandum sürecinde izleyeceği stratejiyi ve başlatacağı “hayır kampanyasının” esaslarını belirleme çalışmalarını tamamladığını belirterek, “Bu kampanyada Başbakan Erdoğan ve AKP’nin Anayasa değişikliği konusundaki gerçek niyetleri ve hesapları aziz milletimize bütün yönleriyle anlatılacaktır” dedi.
Bu kapsamda önümüzdeki dönemde Türkiye’yi bekleyen “tehlike ve tuzaklar” hakkında ülke çapında geniş bir bilgilendirme faaliyeti yürütüleceğini kaydeden Bahçeli, ’referandumda hayır kampanyasının’ ilke, esas ve ana unsurlarının Milletvekilleri, Merkez Yönetim ve Merkez Disiplin Kurulu Üyeleri, İl Başkanları ve Belediye Başkanları’nın katılımıyla 13 Temmuz Saat 11.00’da Anadolu Kültür Merkezi’nde yapılacak toplantıda açıklanacağını duyurdu. Bahçeli, “Bunu takiben Milliyetçi Hareket Partisi’nin milletvekilleri ve yönetim kadroları referandum gününe kadar Türkiye’yi adım adım gezerek topyekun bir aydınlatma seferberliği başlatacaktır” dedi.