Ermeni soykırım savlarına yönelik tasarı nedeniyle hassas bir dönemden geçen Türkiye-ABD ilişkilerinin İran konusunda daha ciddi bir krize gebe olduğu görüşü öne çıktı. ABD yönetimi içinde Türkiye ile ilgili birimlerin kısa bir süre önce bir araya gelerek bir toplantı yaptığı ve toplantıda İran’a yaptırımlar konusunda “gönülsüz” olan Ankara’yı nasıl yanlarına çekeceklerinin konuşulduğu da öğrenildi.

Washington’da ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin 1915 olaylarını soykırım olarak kabul etmesinin iki ülke arasında giderek derinleşen görüş ayrılıklarının yalnızca yüzeye çıkan bölümü olduğu, aslında ikili ilişkilerde çok daha büyük çatlakların yaşandığı görüşü egemen. Cumhuriyet’e konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan bir AB yetkilisi Türkiye ve ABD’nin Afganistan, İran, İsrail, Ermenistan gibi pek çok konuda ayrıştığı ve iki ülke arasındaki tek başarılı politikanın Irak olduğu görüşünü öne sürdü.

Başbakan Tayyip Erdoğan’ın İran’a yönelik söyleminin Washington’da “çok keskin” bulunduğunu ve iki ülke arasındaki büyük görüş farklılığına işaret ettiğini ifade eden Avrupalı yetkili, önümüzdeki dönemde İran konusunun ikili ilişkilerin geleceği açısından “belirleyici” bir faktör olacağını belirtti. Yetkili ayrıca Washington’da ABD Başkanı Barack Obama’nın geçen yıl nisanda Türkiye’ye yaptığı ziyaretle Ankara’ya el uzattığı ancak bunun karşılığını henüz göremedikleri yönünde bir his olduğundan da söz etti. AB’li yetkiliye göre, ilişkiler ne kadar kötü olursa olsun Ankara’ya büyük yatırım yapan ABD yönetimi bunu açık bir biçimde kabul edemez.

‘Türkiye ne yapıyor sorusu’

Türkiye-ABD ilişkileri üzerine çalışan gözlemciler ise Obama yönetimi içinde Türkiye’nin İran tutumuna yönelik gözle görülür bir rahatsızlık yaşandığı ve Washington’ın İran konusunda Türkiye’yi yanına çekmeye odaklandığını belirtti. “İran’ın avukatlığını üstlenmiş görünen ve Avrupalı bir müttefik gibi davranmayan” Ankara’nın kafa karıştırdığı görüşünü öne süren gözlemciler “Türkiye ne yapıyor” sorusunun da daha fazla duyulduğunu iletti.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde İran’a yaptırımlara yönelik oylamada Türkiye’nin “açık bir evet” oyu vermesini isteyen ABD yönetimi şu sıralar Ankara’yı ikna etmenin yollarını aramakla meşgul. Gözlemcilere göre iki ülke ilişkileri son derece “kaygan, belirsiz ve potansiyel olarak patlayıcı” bir döneme giriyor.